مکمل های چربیپاییز ۱۴۰۴ قرار است برای دامداران در برخی از مناطق ایران دورهای چالشبرانگیز باشد، چرا که تابستانی بهطور استثنایی خشک بسیاری از مزارع را از علوفه قابل استفاده محروم کرده است. کیفیت علفزار در ماههای پاییزی نیز کاهش مییابد که باعث میشود ارزش غذایی علفها کاهش یابد و این تغییرات در کیفیت علفها خطر ابتلا به بیماری «سرگیجه علفی» (Grass Staggers) را افزایش دهد. علاوه بر این، فشار ناشی از انتقال گاوها به مکانهای سرپوشیده در فصل سرما نیز وجود دارد که باعث کمبود زمان و فضا میشود. بهطور خلاصه، در این دوره کارایی اهمیت بیشتری پیدا میکند تا از بهرهوری گلهها محافظت کرده و حداکثر تولید شیر را بهدست آوریم.
موجودی علوفه تحت فشار
هفت ماه متوالی با بارندگی کمتر از حد معمول باعث شده تا رشد علفها در بسیاری از مناطق ایران بهطور قابل توجهی کاهش یابد. در تابستان ۱۴۰۴، مجله Farmers Weekly نگرانی گستردهای را در مورد کمبود علوفه گزارش کرده است، در حالی که خبرگزاری های وزارت جهاد کشاورزی اشاره کرد که دامداران در نواحی غربی ایران، رژیم غذایی زمستانی را ماهها زودتر از آنچه که برنامهریزی کرده بودند، به گاوها دادهاند، چرا که علفزارها به دلیل خشکی نتوانستند تغذیه کافی را تأمین کنند. مخازن ذخیره آب در سراسر کشور به سطوح نگرانکنندهای رسیده است و بسیاری از مناطق هنوز در اوایل شهریور ۱۴۰۴ رسماً در وضعیت خشکسالی قرار دارند.
این شرایط باعث شده که بسیاری از دامداران به ناچار زودتر از حد معمول از ذخایر سیلاژ خود استفاده کنند. با توجه به فشارهای موجودی، خطر کمبود علوفه زمستانی قبل از شروع فصل رشد بهار وجود دارد.
مدیریت چرا در پاییز
با محدودیت علوفه، استفاده بهینه از علف پاییزی باقیمانده ضروری است. اما کیفیت کاهش یافته و شرایط متغیر جوی موانع بزرگی ایجاد میکند. با نزدیک شدن شبها، محتوای فیبر علف افزایش مییابد در حالی که قندها و انرژی کاهش مییابد، که برای حمایت از گاوهای شیری بدون استفاده از مکملها کمتر مناسب میشود.
برنامهریزی دقیق چرخش چراگاه و استفاده از چراگاههای متناوب میتواند به کشش علفهای باقیمانده کمک کند. چرخش گاوها بین چراگاه و سرپناه نه تنها به حداکثر استفاده از علفهای باقیمانده کمک میکند بلکه از ساختار خاک در شرایط مرطوب محافظت میکند.
تهیه مکملهای تغذیهای تدریجی
معرفی تدریجی تغذیه تکمیلی نیز اهمیت دارد. به یاد داشته باشید که تغذیه گاوها باید بهطور تدریجی تنظیم شود تا جمعیت میکروبی شکمبه گاوها بتوانند به آن عادت کنند. گاوهای تازه زایمان شده باید ابتدا به سرپناه منتقل شوند و گاوهایی که در اواخر دوره شیردهی هستند باید آخرین گاوهایی باشند که وارد میشوند تا تأمین انرژی با تقاضای آن هماهنگ شود.
کمبود منیزیم: تهدید پاییزی
در ماههای پاییز، خطر ابتلا به بیماری «سرگیجه علفی» (هیپومنیزمی) در گاوهای شیری که در چراگاه هستند افزایش مییابد. این بیماری بالقوه کشنده که ناشی از کمبود منیزیم است، میتواند سریع و گاهی بدون هشدارهای واضح رخ دهد.
علائم اولیه شامل بیقراری، حمل سر بالا، لرزش عضلانی و ظاهر بیش از حد هوشیار یا تحریکپذیر است. در موارد شدید، گاوها ممکن است بیفتند، دچار تشنج شوند و بدون مداخله درمانی ممکن است بمیرند. درمان نیازمند توجه فوری دامپزشک است که معمولاً شامل تزریق منیزیم میشود. با این حال، پیشگیری همیشه بهتر از درمان است.
برای جلوگیری از این بیماری، استفاده از کودهای پتاس بالا باید اجتناب شود، منیزیم بهطور روزانه مکمل شود (برای مثال از طریق چکه، آب یا مواد معدنی)، و همکاری با تغذیهشناس برای اطمینان از تأمین نیازها بسیار مهم است. دستورالعملهای NADIS توصیه میکنند که برای گاوهای شیری در چراگاه، ۲.۵ گرم منیزیم به ازای هر کیلوگرم ماده خشک بهطور روزانه استفاده شود. به یاد داشته باشید که گاوها نمیتوانند منیزیم ذخیره کنند، بنابراین بهطور کامل به منیزیمی که روزانه در جیره خود دریافت میکنند وابسته هستند.
راهحل کارایی
در دورههای چالشبرانگیز که هر کیلوگرم علوفه اهمیت دارد، کارایی تغذیه باید اولویت اصلی باشد. بهطور ساده، کارایی تغذیه یک شاخص عملکرد است که مقدار شیر تولیدی به ازای هر واحد مصرف ماده خشک را نشان میدهد. بهبود این کارایی به این معناست که میتوان شیر بیشتری با خوراک کمتر تولید کرد، ضایعات را کاهش داد و از منابع در مزرعه به بهترین نحو استفاده کرد.
این همان جایی است که چربیهای محافظتشده شکمبه مانند محصولات نیکو رشد پایا به کمک میآیند. چربی یکی از مؤثرترین مکملهای تغذیهای برای افزایش چگالی انرژی در جیره است که تقریباً ۲.۵ برابر بیشتر از غلات انرژی فراهم میکند. چربیهای محافظتشده از شکمبه عبور کرده و انرژی متمرکز را مستقیماً به روده کوچک میرسانند، این امکان را به تغذیهشناسان میدهد تا رژیمهای با چگالی انرژی بالاتر طراحی کنند تا تولید شیر، باروری و وضعیت بدنی گاوها را پشتیبانی کنند، بدون اینکه بار اسیدی اضافی در شکمبه ایجاد کنند که میتواند باعث مشکلات اسیدوز شود.
برنامه اقدام برای انتقال پاییزی
پاییز ۱۴۰۴ بدون شک برای بسیاری از دامداران ایرانی یک زمان آزمایشی خواهد بود. کمبود علوفه، کاهش کیفیت علفزار و خطرات فصلی سلامت گله همگی چالشهای کلیدی خواهند بود که باید در ماههای آینده بر آنها غلبه کرد. اما با برنامهریزی دقیق، استراتژیهای چراگاه و مکملهای پروآکتیو و تمرکز بر کارایی تغذیه، میتوان سلامت و عملکرد گله را در طول فصل حفظ کرد:
- موجودی علوفه خود را اکنون ارزیابی کنید: ذخایر را محاسبه کرده و برنامهریزی کنید.
- چراگاه متناوب را بهکار ببرید: علفهای موجود را کش بدهید و از سلامت خاک و چراگاه محافظت کنید.
- گاوهای آسیبپذیر را در اولویت قرار دهید: گاوهای تازه زایمان شده را ابتدا در سرپناه قرار دهید تا وضعیت بدنی آنها حفظ شود.
- از بیماری سرگیجه علف جلوگیری کنید: منیزیم را بهطور روزانه مکمل کنید و برای علائم اولیه هشیار باشید.
- جیرههای مکمل را بهطور تدریجی معرفی کنید: گاوها را بهطور تدریجی به جیرههای درون سرپناه انتقال دهید.
- چربیهای محافظتشده شکمبه را به جیره اضافه کنید: چگالی انرژی جیره را افزایش دهید و از باروری، تولید شیر و وضعیت بدنی پشتیبانی کنید.
با انجام این اقدامات، میتوانید از سلامت، عملکرد و باروری گله خود محافظت کرده و گله خود را برای تابآوری در ماههای آینده آماده کنید. برای مشاوره در مورد مدیریت عملکرد گله خود در این پاییز، با تیم کیمیا رشد صنعت البرز تماس بگیرید.